Снежанна Имашева: Конституцияның Преамбуласы — Негізгі заңның идеялық-моральдық өзегі
Конституциялық комиссияның екінші отырысында Қазақстан Республикасының Конституциясына өзгерістер мен толықтырулар енгізу жөніндегі ұсыныстарды кезең-кезеңмен талқылау басталды. Отырыстың барысында Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісінің депутаты Снежанна Имашева бірінші отырыс қорытындысы бойынша дайындалған салыстырмалы кестені таныстырып, Преамбула мен 1–39 баптарды жүйелі түрде қарауды ұсынды.
Ұсынылған өзгертулер конституциялық құрылымның негіздерін нақтылау және нығайтуға, нормалардың құқықтық анықтығын арттыруға, сондай-ақ құқық қорғау механизмдерін күшейтуге бағытталғаны айтылды. Арнайы назар Преамбуланың мән-мағынасына және қазіргі әлеуметтік үрдістерді ескере отырып, конституциялық нормаларды жаңарту қажеттілігіне аударылды.
«Конституцияның Преамбуласы — бұл тек кіріспе емес, Негізгі заңның идеялық-моральдық өзегі, мақсатты айқындайтын және мемлекеттің даму бағытын белгілейтін негізгі бағдар», — деді Снежанна Имашева.
Одан кейінгі талқылау Конституцияның I және II бөлімдеріндегі нормаларға қатысты болды, соның ішінде құқықтық және зайырлы мемлекет принциптерін бекіту, адам қадір-құқығын, өмір сүру құқығын, жеке еркіндік пен тұлғаның қауіпсіздігін қорғау, сондай-ақ жеке өмір мен жеке деректерді қорғау мәселелері қаралды. Сонымен қатар конституциялық принциптердің нормативтік мәртебесін күшейту және олардың практикалық қолданылуын қамтамасыз ету жөніндегі ұсыныстар талқыланды.
«Ұсынылып отырған өзгерістер конституциялық нормалардың қолданылу тиімділігін арттыруға және олардың түсіндірілуіне біртұтас тәсіл қалыптастыруға бағытталған», — деп айтылды отырыс барысында.
Сонымен қатар, адами капиталды, білім беруді, ғылым мен мәдениетті дамыту, әлеуметтік кепілдіктерді күшейту, қоршаған ортаны қорғау және отбасының құқықтарын сақтау сияқты бастамалар қаралды. Ұсыныстарды қарау кезең-кезеңімен жүзеге асырылатын болады және Конституциялық комиссияның келесі отырыстарында жалғасады.
Снежанна Имашева: Преамбула Конституции — это идейно-моральное ядро Основного закона
На втором заседании Конституционной комиссии началось поэтапное обсуждение предложений по внесению изменений и дополнений в Конституцию Республики Казахстан. В рамках заседания депутат Мажилиса Парламента Республики Казахстан Снежанна Имашева представила сравнительную таблицу поправок, подготовленную по итогам первого заседания, с предложением последовательно рассмотреть положения Преамбулы и статей 1–39 Основного закона.
В ходе выступления было отмечено, что представленные предложения направлены на уточнение и укрепление основ конституционного строя, повышение юридической определённости норм и усиление правозащитных механизмов. Отдельный акцент сделан на ценностной роли Преамбулы, а также на необходимости актуализации конституционных норм с учётом современных общественных процессов.
Преамбула Конституции — это не формальное вступление, а идейно-моральное ядро Основного закона, определяющее цели его принятия и базовые ориентиры развития государства», — подчеркнула Снежанна Имашева.
В дальнейшем обсуждение коснулось положений I и II разделов Конституции, включая вопросы закрепления принципов правового и светского государства, защиты человеческого достоинства, права на жизнь, личную свободу и неприкосновенность, а также охраны частной жизни и персональных данных. Также рассматривались предложения, направленные на повышение нормативного статуса конституционных принципов и их прямое применение.
«Предлагаемые изменения ориентированы на усиление практической применимости конституционных норм и формирование единых подходов к их толкованию», — было отмечено в ходе заседания.
Кроме того, обсуждались инициативы, касающиеся развития человеческого капитала, образования, науки и культуры, усиления социальных гарантий, охраны окружающей среды и защиты семьи. Рассмотрение предложений носит поэтапный характер и будет продолжено на последующих заседаниях Конституционной комиссии.
